مانی محرابی

یادداشت های دکتر مانی محرابی، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل

مانی محرابی

یادداشت های دکتر مانی محرابی، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل

۷ مطلب با موضوع «رسانه های خارجی :: افغانستان» ثبت شده است

آزادی حلب پایان جنگ سوریه نیست

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری جمهور :

http://jomhornews.com/doc/article/fa/89201

در باب شاخصه‌های استراتژیک حلب، مسئله‌ای که حائز اهمیت است، درک صحیح شرایط کنونی‌ست. شرایط فعلی در حلب و سوریه یک شرایط بحرانی و جنگی‌ست و از این روی شاخصه‌های استراتژیک حلب نیز دچار تغییر شده اند. حلب دیگر مرکز اقتصادی سوریه نیست، شاهراه‌های اقتصادی این کشور به حلب ختم نمی‌شوند، حلب دروازه اصلی راه‌های ترکیه به عراق نیست و حتی بر خلاف اعتقاد اکثر کارشناسان امور بین الملل، استیلای بر شهر حلب تسلط بر شمال سوریه را سهل نخواهد کرد. امروز شهر حلب بعد از شش سال جنگ تلی از آوار است که مرتبط دانستن آن به اقتصاد سوریه کاملا بی معناست.

اهمیت شهر حلب در حال حاضر تنها مبتنی است بر شرایط جنگی. این شهر که مرکز گروه‌های جبهه النصره یا جبهه فتح الشام و احرار الشام بوده، در مواقع ائتلاف نیروهای معارض دولت سوریه به یکی از مراکز ائتلاف جیش الفتح نیز تبدیل می‌شد و از آنجا که این دو گروه و ائتلاف فوق الذکر از بزرگترین گروه‌های معارض دولت سوریه محسوب می‌شوند، اهمیت پیروزی در حلب دارای ویژگی‌های پاندولی بوده و می‌توان ادعا کرد پیروزی اخیر دولت سوریه و همپیمانانش بیش از آنکه به سود دولت سوریه باشد، به واقع به زیان مخالفان بوده است. از این روی پیروزی نیروهای دولتی سوریه در شهر حلب سبب تغییر استراتژی تمام بازیگران حاضر در بحران سوریه خواهد شد.

ترکیه که پیش از این قصد استیلا بر چهار شهر جرابلس، الباب، اعزاز و حلب و نهایتا ایجاد منطقه امن تحت حفاظت خود در شمال استان حلب را داشت تا اولا از ایجاد کریدور نیروهای کرد در مرز خود جلوگیری کرده و ثانیا با در دست داشتن منطقه‌ای قابل توجه از لحاظ محیطی با استقرار نیروهای معارض دولت سوریه و عمدتا نیروهای احرار الشام تحت لوای ارتش آزاد سوریه به بازیگری با قدرت در بحران سوریه بدل شود، اکنون یا باید چهار ضلعی خود را به سه ضلعی جرابلس، الباب و اعزاز تبدیل کند یا با تلاش برای کنترل حداکثری منبج، خلاء شهر حلب را مرتفع سازد.

نیروهای معارض دولت سوریه دو روند را در پیش خواهند گرفت. اقلیت نیروهای احرار الشام و جبهه النصره که تحت حمایت ترکیه هستند به سمت الباب و اعزاز و اکثریت نیروهای این گروه‌ها به همراه گروه فیلق الشام و مرکزیت ائتلاف جیش الفتح نیز به سوی ادلب پیش خواهند رفت. این گروه‌ها که هم اکنون در روستاها و شهرهای کوچک قسمت جنوب غرب استان حلب، نوار شمالی استان حما، قسمت شمال شرق استان لاذقیه و اکثر مناطق استان ادلب استقرار دارند با کمک حامیان خارجی خود یعنی ایالات متحده و عربستان در صدد خواهند بود تا مرکزیت موقت خود را در آنجا برپا دارند.

با تثبیت تسلط فعلی ارتش سوریه بر حلب، درگیری‌های سوریه مجددا و این بار توسط روسیه و ایران وارد حوزه دیپلماسی خواهد شد و این به معنای تلاش کشورهای حامی معارضان دولت سوریه جهت جبران شکست نظامی و ایجاد برگ‌های برنده در مذاکرات دیپلماتیک است. از این روی و با توجه به این مسئله که نیروهای دولت سوریه با کمک ائتلاف نیروهای شیعه و روسیه موفق به بازپس گیری شهر حلب شده‌اند، باید نظاره کرد که آیا نیروهای دولتی سوریه توانایی حفظ شهر حلب آن هم در شرایطی که حفظ این شهر به پتانسیلی بالا در حد حفظ دمشق نیاز دارد را دارند یا خیر.

ائتلاف شکننده عربستان، مصر و ترکیه

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری جمهور افغانستان :

http://jomhornews.com/doc/article/fa/80691

مسائل خاورمیانه در یک سال اخیر منجمله توافق ایران و غرب، تیره شدن رابطه مسکو و آنکارا، قطع روابط تهران و ریاض، نفوذ ائتلاف ایران، روسیه و حزب الله لبنان، تغییر استراتژی ایالات متحده در قبال خاورمیانه و تمرکز بر شرق آسیا و در کنار آنها ناکار آمدی سیاست های نظامی سعودی ها در قبال یمن و سوریه، سلمان بن عبدالعزیز را وادار به گرایش به سمت راه حل دیپلماتیک برای خروج از وضعیت فعلی کرده است.

پادشاه سعودی با ملحوظ داشتن احتمال تغییر مواضع کاخ سفید نسبت به سعودی به تبع تغییر سیاست های ایالات متحده در قبال خاورمیانه، به فکر ایجاد ائتلافی در جهت مقابله با نفوذ ائتلاف ایران و روسیه در خلاء قدرت ناشی از عدم حضور یا حضور کمرنگ ایالات متحده در خاورمیانه است که مذاکرات اخیر وی با عبدالفتاح سیسی و رجب طیب اردوغان نیز در رابطه با همین مسئله می باشند.

اما آیا به واقع چنین ائتلافی پتانسیل شکل گیری دارد؟

چالش اول ملک سلمان برای نایل آمدن به هدف بزرگ خود، عادی سازی روابط میان آنکارا و قاهره است. بحران سوریه مسبب شرایطی ست که ترکیه را بر سر سه راهی ژئوپولتیک قرار داده به گونه ای که اردغان باید میان ادامه نفوذ ائتلاف ایران و روسیه در سوریه و به تبع آن بر بخش عظیمی از لبنان و عراق، تشکیل دولتی مستقل از گروه های کرد در مرز خود، و قدرت بخشیدن به نیروهای هم جهت با اخوان المسلمین در سوریه که بطور بالقوه تحت نفوذ اردوغان هستند، یک گزینه را انتخاب کند که طبیعتا تاکید آنکارا بر گزینه سوم خواهد بود. این مسئله اولین تفاوت استراتژیک میان ترکیه و مصر می باشد که با توجه به شرایط حاکم بر مصر و جدل میان ارتش و اخوان بر سر قدرت، حل آن ساده به نظر نمی آید.

ملت ایران در غم ستایش شریک است

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری جمهور افغانستان :

http://jomhornews.com/doc/note/fa/78951/

رفتار افراد یک جامعه تا حدود زیادی تحت تاثیر ارتباط آنها با جمع بوده که این نظریه را در جامعه شناسی با نام انتقال فرهنگی و معاشرت افتراقی می‌شناسیم. از زاویه فوق الذکر، شاید جامعه ایران اولین مقصر رخداد فاجعه قتل زنده یاد ستایش قریشی گرامی قلمداد شود؛ لیکن همانگونه که مربوط دانستن فاجعه فوق تنها به شخص مرتکب شونده به دور از انصاف است، مرتبط دانستن آن با جامعه ایران نیز به همان مقدار بی انصافی می‌باشد و به واقع باید این فاجعه را در امتداد خشونت ترویج یافته در تمام خاورمیانه دانست که تمام مردم این منطقه پرتنش، از قاهره تا کابل و از ریاض تا تهران را در معرض تهدید بالقوه خشونت گرایی قرار داده است. خشونتگرایی ای که گاه به شکل خشونت قومی عرض اندام می‌کند و گاه به صورت خشونت جنسی، گاه به شکل خشونت مذهبی و گاه خشونت سیاسی.
مسلماً دستگاه قضایی ایران به این مسئله رسیدگی خواهد کرد و خاطی یا خاطیان را به سزای اعمال خود خواهد رساند لیکن دلیل اصلی نگاشته شدن این واژگان چیز دیگری ست.

آمریکا و عربستان داعش را به افغانستان خواهند فرستاد؟

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری جمهور :

http://jomhornews.com/doc/article/fa/77745

حملات پراکنده‎ تروریستی که در افغانستان، مصر، اندونزی و ... با نام داعش به وقوع پیوسته‎اند را نباید به مثابه کوچ داعش به آن نقاط دانست بلکه این پدیده صرفا بیعت گروهک‎های تروریستی‎ بومی‎ آن مناطق با ابوبکر البغدادی است که صد البته با کوچ داعش تفاوت دارد. این قبیل بیعت‎ها به معنای تمکین حداکثری به فرامین داعش نبوده و بیشتر یک بازی رسانه‎ای به همراه نوعی رسالت درون سازمانی مرسوم در گروه‎های تروریستی محسوب می‎شود که بیعت میان ابوبکر شکائو و ایمن الظواهری یا اسامه بن لادن و ملاعمر نمونه‎هایی هستند بر این مدعا.
اما آیا داعش قصدی برای کوچ به نقاط دیگر ندارد؟ در پاسخ به این پرسش باید اذعان داشت به طور قطع داعش در حال برنامه ریزی برای کوچ هسته مرکزی خود به کشوری ایمن‎تر از سوریه یا عراق است. حضور نیروی هوایی روسیه و نیروی زمینی ایران اگرچه نتواسته داعش و دیگر گروه‎های تروریستی در سوریه را ریشه کن کند لیکن سوریه را برای داعش نا امن کرده است.

تنش میان روسیه و ترکیه به کجا ختم خواهد شد؟

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری جمهور :

http://jomhornews.com/doc/article/fa/77500

از نظر روسیه، ترکیه تنها یک کشور نیست بلکه آن را به مثابه ناتو و رفتار آن را به مثابه رفتار ناتو می‎پندارد. از این روی، مسکو در جبهه گیری مقابل آنکارا شیوه‎ای خشن پی گرفته و در آینده نزدیک نیز قصد انجام موضع‎گیری ملایم‎تر را ندارد زیرا در این صورت در شرایط مشابه مسئله کریمه، به جای موضع‎گیری خشن دیپلماتیک علیه ناتو، باید به درگیری خشن با ناتو بپردازد. البته احتمال درگیری‎های نظامی پراکنده و جزئی میان ترکیه و روسیه وجود دارد ولی نه به شکلی که یک جنگ تمام عیار را سبب شود.

موضع‎گیری روسیه در قبال ترکیه منطقی و قابل پیش‎بینی بود لیکن موضع‎گیری آنکارا کاملا مبتنی ست بر شتاب زدگی و عدم آینده نگری صحیح، زیرا ادامه سیاست‎های خصمانه دو کشور در قبال یکدیگر طبق هیچ منطقی، هیچ دستاوردی برای ترکیه نخواهد داشت.

نقش دولت افغانستان در رقابت میان طالبان و داعش افغانستان

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری جمهور :

http://www.jomhornews.com/doc/article/fa/76802

 

گروهی که با نام داعش افغانستان در خاک این کشور به عملیات‎های تروریستی می‎پردازد، هیچ زمان خود را با هسته مرکزی داعش در سوریه هماهنگ نکرده، برای انجام عملیات از آنها کسب اجازه نمی‎کند و حتی اهداف مشترکی نیز با آنها نداشته و ندارد. به جرات می‎توان اینگونه ادعا کرد که داعش افغانستان در واقع گروهی‎ست متشکل از تروریست‎های سابقا عضو در گروه‎های بومی که تنها از برند داعش بهره می‎جویند. این اتفاق در شمال آفریقا، جنوب شرقی آسیا و نقاط دیگر نیز رخ داده و منحصر به افغانستان نبوده و نخواهد بود.

نقش ژئوپلتیک افغانستان در معادلات منطقه

نویسنده : مانی محرابی

منتشر شده در خبرگزاری جمهور :

http://www.jomhornews.com/doc/article/fa/76509

 

با توجه به جایگاه ژئوپلتیک افغانستان، تهدیداتی علیه این کشور و شیوه رویارویی افغانستان با این تهدیدات، بی تاثیر در سایر کشورها نخواهد بود. کشورهای حاضر در مناطق آسیای جنوبی، آسیای شرقی و آسیای میانه بطور مستقیم و کشورهای حاضر در مناطق آسیای غربی، اروپای شرقی و آسیای جنوب شرقی بطور غیرمستقیم با مسئله افغانستان درگیر بوده و به همین دلیل، افغانستان دارای جایگاهی ویژه و کلیدی در سیاست‎ها و برنامه‎های شان می‎باشد.